2024 жылғы маусым айында Маңғыстау облысының Өмірзақ ауылында мемлекеттік көгалдандыру келісімшартының орындалуына мониторинг жүргізілді.

Тексерудің себебі — жергілікті тұрғындардың шағымдары мен бюджет қаражатының тиімді жұмсалуына күмән туындауы.

Жалпы сомасы 2,7 млн теңгелік келісімшарт «AL-MAT MANGYSTAU» мүгедектер қоғамдық бірлестігімен жасалған. Құжат бойынша мердігер 50 түп туя ағашын отырғызып, 100 м² жерге гүл егіп, барлық жасыл желектерге күтім жасауға міндеттенген. Алайда іс жүзінде ресми есеп бар, нәтиже жоқ.

Мониторинг нәтижелері:
– 50 ағаштың тек 20-сы мектеп аумағында отырғызылып, аман қалған. Олар белгілі деңгейде күтім көрген.
– Қалған 30 ағаш суарылмағандықтан және жүйелі күтім болмағандықтан қурап кеткен.
– Гүлдер отырғызылғанымен, аумағы көрсетілген 100 м²-ге сәйкес келмейді, күтім де қысқа мерзімнен соң тоқтаған.

Анықталған негізгі мәселелер:

1. Жүйелі күтім жоқ. Суару, тыңайтқыш енгізу, маусымдық жұмыстар орындалмаған немесе өте сирек жасалған.

2. Өсімдіктердің қурауы. Шамамен залал құны — 900 мың теңге.

3. Мамандар жетіспейді. Өмірзақ ауылдық әкімдігінде көгалдандыруға жауапты маман жоқ.

4. Төмен басымдық. Әкімдік өкілдерінің айтуынша ағаштар вандализм мен үй жануарларынан зардап шегуде, сондықтан көгалдандыру басым бағыт емес.

5. Жыл сайын біржолғы гүл отырғызу. Жүйесіз және қысқа мерзімді шығындар қайталанып отыр, тұрақты жасыл инфрақұрылым қалыптаспайды.

Мониторинг қорытындысы:
– Келісімшарт жартылай ғана орындалған. Құжатта бәрі дұрыс, іс жүзінде — олай емес.
– Қаражат жұмсалғанымен нақты нәтиже көрінбейді.
– Мамандарсыз, бақылаусыз, саяси ерік-жігерсіз мұндай жобалардың болашағы жоқ.
– Көгалдандыру тек «есеп үшін» жасалса, ауылда тұрақты жасыл инфрақұрылым ешқашан қалыптаспайды.

Бұл — жай келісімшарттың емес, абаттандыру принциптеріне көзқарастың күйреуі.